Jak uzyskać numer EORI w Polsce: przewodnik krok po kroku

Czym jest numer EORI i do czego służy?

Numer EORI (Economic Operator Registration and Identification) to jeden, wspólny identyfikator każdego przedsiębiorcy w kontaktach z organami celnymi całej Unii Europejskiej. Został wprowadzony przez Rozporządzenie (UE) nr 952/2013 ustanawiające unijny kodeks celny. Zasada jest prosta: jeden podmiot posiada tylko jeden numer EORI, który jest ważny we wszystkich 27 państwach członkowskich. Jeśli więc uzyskasz polski EORI, nie musisz i nie możesz występować o kolejny w innym kraju Unii.

EORI, NIP i numer VAT: nie myl tych identyfikatorów

W polskim obrocie funkcjonują trzy różne identyfikatory, z których każdy pełni inną rolę:

• NIP: numer identyfikacji podatkowej przedsiębiorcy, będący podstawą, na której budowany jest polski numer EORI
• Numer VAT (VAT UE): służy do rozliczeń podatku od towarów i usług oraz transakcji wewnątrzunijnych, jego rdzeniem jest również NIP
• EORI: służy wyłącznie do formalności celnych, czyli importu i eksportu z krajami spoza Unii

Warto to zapamiętać: numer VAT nie zastępuje numeru EORI. Nawet czynny podatnik VAT musi osobno zarejestrować się i uzyskać EORI, zanim dokona pierwszej odprawy celnej.

Kiedy numer EORI jest wymagany?

Numer EORI jest obowiązkowy już przy pierwszej czynności celnej w imporcie lub eksporcie. Bez niego nie zgłosisz towaru i nie skorzystasz z elektronicznych systemów celnych. W praktyce jest potrzebny między innymi do:

• zgłoszeń celnych: import, eksport i tranzyt towarów z krajami spoza Unii
• systemów obsługi zgłoszeń: elektroniczna komunikacja z Krajową Administracją Skarbową
• deklaracji bezpieczeństwa: obowiązki w zakresie przywozowych i wywozowych deklaracji skróconych
• wniosków o wiążące informacje: na przykład wiążąca informacja taryfowa (WIT)

Format polskiego numeru EORI

Polski numer EORI jest zbudowany na numerze NIP. Dla podmiotów zarejestrowanych w Polsce ma on postać: przedrostek PL, dziesięciocyfrowy numer NIP oraz uzupełnienie 00000, co daje ciąg o długości do 17 znaków. Dla podmiotów z krajów trzecich stosowany jest wariant: PL plus 14 znaków oraz przyrostek Z.

Mit o reformie NIP na REGON

W obiegu pojawia się czasem twierdzenie, że polski EORI ma zostać przebudowany z NIP na REGON. To informacja nieprawdziwa. Żadna taka reforma nie istnieje. W Polsce tendencja jest wręcz odwrotna: to NIP staje się jednym, podstawowym identyfikatorem przedsiębiorcy (kierunek wyznaczony przez Konstytucję biznesu z 2018 r.), a rola numeru REGON stopniowo maleje. Polski numer EORI był i pozostaje oparty na NIP.

Firmy spoza Unii: rejestracja i przedstawicielstwo

Firma z siedzibą poza Unią Europejską może uzyskać polski numer EORI, o ile nie jest już zarejestrowana w innym państwie członkowskim. Do wniosku należy dołączyć wypis z odpowiedniego rejestru handlowego kraju siedziby. Ponieważ cała procedura jest elektroniczna i wymaga podpisu, w praktyce najwygodniejszą drogą jest działanie przez pełnomocnika w Polsce, na podstawie elektronicznego pełnomocnictwa.

Warto rozróżnić dwie role:

• przedstawiciel celny: dokonuje zgłoszeń i formalności celnych w Twoim imieniu (przedstawicielstwo bezpośrednie lub pośrednie)
• przedstawiciel podatkowy: odpowiada za rozliczenie podatku VAT i obowiązki deklaracyjne

Rejestracja EORI na PUESC krok po kroku

Krok 1: załóż konto i uzyskaj ID SISC

1. Załóż konto na platformie PUESC (puesc.gov.pl) i wybierz zakres rozszerzony, który umożliwia załatwianie spraw celnych.
2. Ustanów powiązanie z firmą, aby móc działać w jej imieniu, oraz uzyskaj numer ID SISC.
3. Podpisz zgłoszenie profilem zaufanym albo kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Krok 2: wyślij formularz WRP0001

1. Wypełnij formularz WRP0001 o nazwie "Rejestracja danych firmy [SZPROT]".
2. Zaznacz obszar cło (EORI), aby wnioskować o nadanie numeru EORI.
3. Uzupełnij dane firmy (w tym NIP) i wyślij formularz. Obsługą zajmuje się Izba Administracji Skarbowej w Poznaniu w systemie SZPROT.

Krok 3: odbierz potwierdzenie

• Potwierdzenie nadania numeru EORI znajdziesz w zakładce Mój pulpit, w sekcji Moje sprawy i dokumenty.
• Rejestracja jest bezpłatna. Opłata skarbowa (17 zł) dotyczy wyłącznie sytuacji, w której działasz przez pełnomocnika.

Reforma celna Unii 2026 a numer EORI

Reforma celna Unii Europejskiej nie zmienia polskiej procedury nadawania numeru EORI. Zapowiadane zmiany dotyczą przede wszystkim nowej struktury zarządzania: utworzenia unijnego organu celnego (EUCA z siedzibą w Lille) oraz centralnej platformy danych (Data Hub), która ma być wdrażana etapami w latach 2028-2034.

• Co się zmienia: modernizacja zarządzania danymi celnymi i nadzoru na poziomie całej Unii
• Co się nie zmienia: format polskiego numeru EORI, oparty na NIP, oraz sposób rejestracji przez PUESC