Format numeru VAT UE w poszczególnych krajach
Numer VAT UE zaczyna się od dwuliterowego kodu kraju, po którym następuje ciąg cyfr lub znaków o długości ustalonej przez dany kraj. W wyszukiwarce możesz wkleić cały numer z kodem kraju albo wybrać kraj z listy i wpisać sam numer. Jeśli numer kontrahenta nie pasuje do formatu z tabeli, najpewniej został źle przepisany – poproś o niego ponownie, zanim wystawisz fakturę.
| Państwo | Kod | Struktura numeru (po kodzie kraju) | Przykład |
|---|---|---|---|
| Austria | AT | U + 8 cyfr | ATU12345678 |
| Belgia | BE | 10 cyfr (pierwsza: 0 lub 1) | BE0123456789 |
| Bułgaria | BG | 9 lub 10 cyfr | BG123456789 |
| Chorwacja | HR | 11 cyfr | HR12345678901 |
| Cypr | CY | 8 cyfr + 1 litera | CY12345678X |
| Czechy | CZ | 8, 9 lub 10 cyfr (zależnie od rodzaju podatnika) | CZ12345678 |
| Dania | DK | 8 cyfr | DK12345678 |
| Estonia | EE | 9 cyfr | EE123456789 |
| Finlandia | FI | 8 cyfr | FI12345678 |
| Francja | FR | 11 znaków: 2-znakowy klucz (cyfry lub litery, bez O i I) + 9 cyfr numeru SIREN | FR12345678901 |
| Grecja | EL | 9 cyfr | EL123456789 |
| Hiszpania | ES | 9 znaków: litera na początku, na końcu lub w obu miejscach | ESX1234567X |
| Holandia | NL | 9 cyfr + B + 2 cyfry | NL123456789B01 |
| Irlandia | IE | 7 cyfr + 1 lub 2 litery; starszy wariant: cyfra + znak + 5 cyfr + litera | IE1234567X |
| Litwa | LT | 9 lub 12 cyfr | LT123456789 |
| Luksemburg | LU | 8 cyfr | LU12345678 |
| Łotwa | LV | 11 cyfr | LV12345678901 |
| Malta | MT | 8 cyfr | MT12345678 |
| Niemcy | DE | 9 cyfr | DE123456789 |
| Polska | PL | 10 cyfr | PL1234567890 |
| Portugalia | PT | 9 cyfr | PT123456789 |
| Rumunia | RO | od 2 do 10 cyfr | RO1234567890 |
| Słowacja | SK | 10 cyfr | SK1234567890 |
| Słowenia | SI | 8 cyfr | SI12345678 |
| Szwecja | SE | 12 cyfr | SE123456789001 |
| Węgry | HU | 8 cyfr | HU12345678 |
| Włochy | IT | 11 cyfr | IT12345678901 |
| Irlandia Północna (tylko towary) | XI | 9 lub 12 cyfr (12 – spółka w grupie VAT) | XI123456789 |
Przykłady to fikcyjne ciągi pokazujące format. Numerów z Wielkiej Brytanii (GB), Norwegii i Szwajcarii nie sprawdzisz w VIES – – gdzie je sprawdzić, wyjaśniamy w dalszej części strony, w sekcji „Numery spoza VIES”.
Co oznacza wynik „ważny” i „nieważny”?
„Ważny” – numer jest zapisany w krajowej bazie VAT i aktywny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych w chwili sprawdzenia. W większości krajów zobaczysz też nazwę i adres firmy – porównaj je z danymi z umowy lub zamówienia. Część państw nie udostępnia tych danych; wtedy w wyniku pojawi się sam status.
Ważny numer to jeden z warunków stawki 0% przy dostawie wewnątrzwspólnotowej, ale nie jedyny – potrzebne są też m.in. dowody wywozu towaru i prawidłowe ujęcie transakcji w informacji podsumowującej.
„Nieważny” – nie musi oznaczać, że firma nie jest zarejestrowana do VAT. Najczęstsze przyczyny:
- błąd przy wpisywaniu numeru (sprawdź format w tabeli powyżej),
- numer krajowy nieaktywowany do transakcji wewnątrzwspólnotowych,
- świeża rejestracja, której krajowa baza jeszcze nie przekazała do VIES,
- numer wygaszony,
- chwilowa niedostępność bazy danego kraju (VIES pokazuje wtedy komunikat o błędzie, a nie wynik „nieważny” – spróbuj później).
Jeśli kontrahent twierdzi, że numer jest aktywny, poproś go o zaświadczenie z jego administracji podatkowej. Dopóki nie potwierdzisz numeru, nie stosuj stawki 0% przy dostawie wewnątrzwspólnotowej.
Jak udokumentować sprawdzenie numeru VAT UE?
Przy kontroli organ może zapytać, czy sprawdziłeś numer kontrahenta przed transakcją. Najmocniejszym dowodem jest numer konsultacji – identyfikator, który VIES nadaje zapytaniu, gdy podasz numer VAT UE swojej firmy.
Jak sprawdzić numer w oficjalnym systemie VIES:
- Wybierz kod kraju, który wydał numer VAT UE kontrahenta.
- Wpisz numer VAT kontrahenta.
- Opcjonalnie podaj numer VAT UE swojej firmy – wtedy VIES wyda numer konsultacji (identyfikator zapytania).
- Uruchom weryfikację.
- Zachowaj wynik sprawdzenia i numer konsultacji w dokumentacji.
Sprawdź numer VAT UE w systemie VIES Komisji Europejskiej
Status z przeszłości. VIES pokazuje tylko status bieżący. Jeśli potrzebujesz potwierdzenia na wcześniejszą datę, w Polsce możesz złożyć wniosek o potwierdzenie zidentyfikowania kontrahenta na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych (art. 97 ust. 17 ustawy o VAT) – we wniosku wskazujesz dzień, którego ma dotyczyć potwierdzenie.
Numery spoza VIES: Wielka Brytania, Norwegia, Szwajcaria
VIES obejmuje tylko państwa UE oraz numery XI z Irlandii Północnej. Brak numeru w VIES nie oznacza więc, że firma spoza UE nie jest zarejestrowana do VAT.
| Numer | Gdzie sprawdzić | Uwagi |
|---|---|---|
| GB (Wielka Brytania) | HMRC – Check a UK VAT number | Po Brexicie numerów GB nie sprawdzisz w VIES |
| XI (Irlandia Północna) | VIES (wyszukiwarka powyżej) | Tylko transakcje towarowe z UE |
| Norwegia (9 cyfr + MVA) | Brønnøysundregistrene | Firma zarejestrowana do VAT figuruje w Merverdiavgiftsregisteret |
| Szwajcaria (CHE-123.456.789 MWST/TVA/IVA) | Rejestr UID | Numer VAT to numer UID z końcówką językową; w profilu firmy sprawdź status rejestracji do MWST |
Twoja firma w VIES
Jak uzyskać numer VAT UE w Polsce? Polska firma, która chce dokonywać transakcji wewnątrzwspólnotowych, musi zarejestrować się jako podatnik VAT UE. Robi to na formularzu VAT-R – nowym albo aktualizującym, jeśli jest już czynnym podatnikiem VAT. Zarejestrować się do VAT UE może też podatnik zwolniony z VAT, który zachowuje zwolnienie przy sprzedaży krajowej.
Kiedy numer pojawi się w VIES? Nie od razu – VIES pobiera dane z krajowej bazy, a aktualizacja może potrwać. Jeśli numer nadal nie jest widoczny:
- sprawdź, czy w VAT-R zaznaczono rejestrację do transakcji wewnątrzwspólnotowych,
- sprawdź numer ponownie po kilku dniach,
- skontaktuj się z urzędem skarbowym.
Rejestracja do VAT UE oznacza też obowiązek składania informacji podsumowującej VAT-UE – co do zasady do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu transakcji.
VIES a inne rejestry i procedury
VIES a Biała lista podatników VAT
| VIES | Biała lista | |
|---|---|---|
| Co sprawdza | aktywność numeru VAT UE do transakcji wewnątrzwspólnotowych | status podatnika VAT w Polsce i rachunki bankowe |
| Kogo | firmy z całej UE (+ XI) | podmioty zarejestrowane w Polsce |
| Kiedy przydatna | dostawy i nabycia w UE | płatności krajowe powyżej 15 000 zł |
Ważny numer w VIES nie oznacza, że firma jest czynnym podatnikiem VAT w Polsce – i odwrotnie. Przy polskim kontrahencie w transakcji wewnątrzwspólnotowej warto sprawdzić oba rejestry. Sprawdź kontrahenta na Białej liście.
VIES a VAT OSS
Jeśli nabywca nie ma ważnego numeru VAT UE, sprzedaż traktuje się jak sprzedaż do konsumenta (B2C). Przy sprzedaży wysyłkowej i usługach B2C w UE VAT może być należny w kraju nabywcy – wtedy zamiast rejestracji w każdym kraju możesz rozliczać się przez procedurę OSS. Sama rejestracja do OSS nie daje numeru widocznego w VIES. Więcej o VAT OSS.
VIES a rejestracja VAT za granicą
VIES służy do sprawdzania numerów, nie do rejestracji. Jeśli Twoja firma magazynuje towar za granicą (np. w Amazon FBA), sprzedaje na miejscu, importuje albo przekroczy próg sprzedaży wysyłkowej i nie korzysta z OSS, może potrzebować lokalnego numeru VAT w tym kraju – w UE, a także w Wielkiej Brytanii, Norwegii czy Szwajcarii. Kiedy potrzebny jest numer VAT za granicą.
Potrzebujesz numeru VAT w innym kraju? Zarejestrujemy Twoją firmę do VAT i poprowadzimy rozliczenia jako Twój przedstawiciel podatkowy – w 27 krajach UE, Wielkiej Brytanii, Norwegii i Szwajcarii. Umów bezpłatną konsultację
Często zadawane pytania
Czy usługa weryfikacji VIES jest bezpłatna?
Tak. Oficjalny VIES i nasza wyszukiwarka są bezpłatne i nie wymagają konta. Możesz sprawdzić dowolną liczbę numerów.
Czy ważny numer w VIES potwierdza, że firma istnieje?
Potwierdza, że numer jest aktywny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych w chwili sprawdzenia. Porównaj też nazwę i adres z wyniku z danymi z umowy, a gdy kraj ich nie udostępnia – sprawdź firmę w krajowym rejestrze handlowym.
Dlaczego numer jest ważny w kraju, a nieważny w VIES?
Ponieważ rejestracja krajowa i rejestracja do transakcji wewnątrzwspólnotowych to dwie różne rzeczy. Firma może mieć krajowy numer VAT bez aktywacji do obrotu w UE.
Co zrobić, gdy numer VAT kontrahenta jest nieważny?
Poproś kontrahenta o zaświadczenie o rejestracji z jego administracji podatkowej. Dopóki numer nie jest potwierdzony, nie stosuj stawki 0% – dostawa wewnątrzwspólnotowa wymaga ważnego numeru VAT UE nabywcy.
Czy można sprawdzić kilka numerów naraz?
Nie w wyszukiwarce, która obsługuje jeden numer naraz. Przy dużej liczbie numerów Komisja Europejska udostępnia interfejs VIES (API), który pozwala automatyzować sprawdzanie i zapisywać numer konsultacji dla każdego zapytania.
Jak długo przechowywać potwierdzenie sprawdzenia?
Tak długo jak dokumentację transakcji – w Polsce co do zasady do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (5 lat, licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku).