Czym była deklaracja DEB i co ją zastąpiło we Francji?
Czym (naprawdę) była Déclaration d'échanges de biens?
DEB była jednym dokumentem, który zbierał wszystkie przepływy towarów między Francją a innymi krajami Unii Europejskiej i służył dwóm celom naraz: kontroli podatkowej (śledzenie VAT i dostaw wewnątrzwspólnotowych) oraz statystyce handlu zagranicznego (bilans handlowy Francji).
Jak wygląda dawna DEB dziś? Informacja podsumowująca i Intrastat (EMEBI)
Od reformy z 1 stycznia 2022 roku dawna DEB to dwie osobne deklaracje, a pierwsza z nich to informacja podsumowująca VAT (ERTVA), czysto podatkowa, dla francuskiej administracji skarbowej (DGFiP). Druga to Intrastat, czyli statystyczne badanie EMEBI (Enquête mensuelle sur les échanges de biens intra-UE), prowadzone przez francuski urząd celny (DGDDI). Szerszy obraz obowiązków znajdziesz w przewodniku o tym, jak działa podatek VAT we Francji.
Czym różni się informacja podsumowująca od Intrastat we Francji?
| Kryterium | Informacja podsumowująca (ERTVA) | Intrastat (EMEBI) |
|---|---|---|
| Co to jest? | Zestawienie sprzedaży dla administracji skarbowej (DGFiP) | Comiesięczne badanie statystyczne francuskiego urzędu celnego (DGDDI) |
| Kto składa? | Każda firma zarejestrowana do VAT we Francji (bezpośrednio lub przez przedstawiciela podatkowego), która dostarcza lub przemieszcza towary do innych krajów UE | Tylko firmy wybrane do próby (pismo z urzędu celnego) |
| Próg | 0 € (od pierwszego euro) | Brak od 2022 roku (decyduje pismo z urzędu celnego) |
| Złożoność | Niska (numer VAT i kwota) | Wysoka (masa, kod CN8, kraj pochodzenia) |
| Główne ryzyko | Zakwestionowanie zwolnienia z VAT | Kara administracyjna (od 75 do 150 € miesięcznie, do 2 250 € przy recydywie) |
Informacja podsumowująca to Twój absolutny priorytet. Bez niej francuski urząd może odmówić zwolnienia dostaw wewnątrzwspólnotowych i opodatkować Twoją sprzedaż we Francji, chyba że należycie uzasadnisz uchybienie.
Kto jest zobowiązany składać informację podsumowującą i deklarację Intrastat we Francji?
Informacja podsumowująca (ERTVA)
Składasz ją, jeśli Twoja firma jest podatnikiem VAT we Francji, ma ważny francuski numer VAT UE i wykonuje do innych krajów UE jedną z tych operacji (francuskie stawki znajdziesz w zestawieniu stawki VAT we Francji):
- sprzedaż towarów firmom z innych państw członkowskich Unii Europejskiej (wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów, po francusku LIC);
- przemieszczenie własnych zapasów do magazynu lub centrum logistycznego w innym państwie członkowskim (na przykład Amazon FBA).
W Polsce VAT-UE i Intrastat pozostają osobnymi obowiązkami: francuskie deklaracje ich nie zastępują.
Informację podsumowującą składasz od pierwszego euro wysłanego do innego kraju UE, bez żadnego progu minimalnego, nawet jeśli w danym miesiącu wysłałeś tylko jedną dostawę.
Deklaracja Intrastat (EMEBI): obowiązek bardziej wybiórczy
Od stycznia 2022 roku francuski system Intrastat nie ma progu deklaracyjnego. To comiesięczne badanie statystyczne EMEBI (enquête mensuelle sur les échanges de biens intra-UE), które urząd prowadzi na próbie około 40 000 firm. W praktyce:
- deklarację Intrastat składają tylko firmy z próby, które otrzymały pismo (lettre-avis) z urzędu celnego;
- firmy, których obroty wewnątrzunijne nie przekraczają 460 000 € rocznie, są wyłączone z próby: ich przepływy urząd szacuje na podstawie informacji podsumowujących i deklaracji VAT;
- powyżej tej kwoty nic nie dzieje się automatycznie: obowiązek złożenia deklaracji Intrastat powstaje od miesiąca wskazanego w piśmie.
O obowiązku decyduje pismo, a nie Twoje obroty, i to największa zmiana w porównaniu z dawną DEB.
Do kiedy złożyć informację podsumowującą i Intrastat we Francji?
Obie deklaracje są miesięczne i składasz je po zakończeniu miesiąca, którego dotyczą. Termin we Francji to dziesiąty dzień roboczy miesiąca następującego po miesiącu odniesienia. W informacji podsumowującej miesiącem odniesienia jest miesiąc, w którym VAT staje się wymagalny w kraju nabywcy, a nie zawsze miesiąc wysyłki.
Kalendarz składania deklaracji na 2026 rok
| Miesiąc odniesienia | Okno składania (otwarcie i zamknięcie) |
|---|---|
| Styczeń 2026 | od 1 do 12 lutego 2026 |
| Luty 2026 | od 1 do 12 marca 2026 |
| Marzec 2026 | od 1 do 13 kwietnia 2026 |
| Kwiecień 2026 | od 1 do 15 maja 2026 |
| Maj 2026 | od 1 do 11 czerwca 2026 |
| Czerwiec 2026 | od 1 do 11 lipca 2026 |
| Lipiec 2026 | od 1 do 12 sierpnia 2026 |
| Sierpień 2026 | od 1 do 11 września 2026 |
| Wrzesień 2026 | od 1 do 12 października 2026 |
| Październik 2026 | od 1 do 13 listopada 2026 |
| Listopad 2026 | od 1 do 11 grudnia 2026 |
| Grudzień 2026 | od 1 do 13 stycznia 2027 |
Weekendy i francuskie święta przesuwają termin, dlatego nie czekaj do ostatniego dnia.
Intrastat: bez progu od 2022 roku, liczy się tylko pismo z urzędu celnego
Deklarację Intrastat składasz co miesiąc dopiero od miesiąca wskazanego w piśmie i tak długo, jak Twoja firma pozostaje w próbie. Bez pisma nie musisz składać deklaracji Intrastat, ale ERTVA nadal obowiązuje od pierwszego euro.
DEBWEB2: serwis, w którym składasz deklaracje
Wszystko załatwiasz online w serwisie „Échanges Intra-UE De Biens” (DEBWEB2) na douane.gouv.fr, oficjalnej stronie francuskiego urzędu celnego: wpisujesz dane do informacji podsumowującej i do Intrastatu, a serwis przekazuje je elektronicznie. Potrzebujesz konta na douane.gouv.fr i francuskiego numeru VAT UE (zaczynającego się od FR), a jeśli wolisz oddać tę pracę, deklaracje może za Ciebie składać zewnętrzny deklarant (biuro rachunkowe, przedstawiciel podatkowy) na podstawie wyraźnego pełnomocnictwa.
Jakie operacje trzeba deklarować we Francji?
Sprzedaż B2B (wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów)
To typowy przypadek: sprzedajesz maszynę włoskiemu klientowi zarejestrowanemu do VAT, a warunkiem zwolnienia jest ważny numer VAT UE klienta, który sprawdzasz w VIES.
Przemieszczenia zapasów
Wysyłasz własny towar z magazynu we Francji do magazynu Amazon w Niemczech? Nie ma sprzedaży (pozostajesz właścicielem), ale operację trzeba zadeklarować: jako „nabywcę” wpisujesz własny numer VAT w kraju przeznaczenia. Pomijanie tych przepływów to częsta przyczyna domiarów u sprzedawców Amazon Pan-EU. Szczegóły VAT wyjaśniam w artykule o tym, jakie są zasady VAT przy przemieszczeniu zapasów z Francji.
Zwroty towarów
Hiszpański klient odsyła wadliwy produkt? Nie usuwaj pozycji z poprzedniego miesiąca. Fakturę korygującą wykazujesz w informacji podsumowującej w procedurze 25 za miesiąc korekty, a fizyczny zwrot w Intrastacie (procedura 19, rodzaj transakcji 21), jeśli jesteś w próbie. Szczegóły znajdziesz niżej.
Jak wypełnić informację podsumowującą i Intrastat?
Obie deklaracje składasz na douane.gouv.fr, w serwisie DEBWEB2. Jeden błędny kod i deklaracja zostaje odrzucona.
Krok 1: kalendarz
Zacznij od tabeli terminów powyżej i zaznacz w kalendarzu daty zamknięcia na cały rok, bo termin liczy się w dniach roboczych i co miesiąc wypada innego dnia.
Krok 2: informacja podsumowująca (część podatkowa)
Wspólna baza (informacja podsumowująca i Intrastat dla danych wysyłek) obejmuje wartość towarów, kraj przeznaczenia i numer VAT nabywcy. Wartość podatkowa to kwota netto z faktury razem z kosztami dodatkowymi; przy przemieszczeniu zapasów to cena nabycia towaru (lub towaru podobnego), a w jej braku koszt wytworzenia. Kraj przeznaczenia podajesz kodem państwa UE. Numer VAT UE klienta jest obowiązkowy w informacji podsumowującej (sprawdź go w VIES); przy przemieszczeniu zapasów podajesz własny numer VAT w kraju przeznaczenia.
Wybór kodu procedury w informacji podsumowującej:
| Kod | Znaczenie procedury | Typowy przypadek |
|---|---|---|
| 21 | „Klasyczna” dostawa wewnątrzwspólnotowa | Najczęstszy. Zwolniona sprzedaż B2B albo przemieszczenie opodatkowane w kraju przeznaczenia |
| 20 | Przemieszczenie w procedurze magazynu call-off stock (contrat de dépôt) | Towar trafia do magazynu znanego klienta, który staje się właścicielem przy pobraniu (art. 256 III bis CGI). Deklaracja bez wartości |
| 25 | Korekta handlowa (zmniejszenie wartości) | Faktura korygująca, rabat, opust, zwrot towaru |
| 26 | Korekta handlowa (zwiększenie wartości) | Rzadziej. Dodatkowa faktura podwyższająca pierwotną wartość |
| 10 | Korekta przemieszczenia call-off stock (procedura 20) | Towar wraca do Francji w ciągu 12 miesięcy bez sprzedaży |
| 31 | Uproszczone transakcje trójstronne i fakturowanie materiałów | Jesteś pośrednikiem „B”, który refakturuje na „C” towar od „A”, albo fakturujesz materiały zleceniodawcy z innego kraju UE |
Krok 3: Intrastat (pełna część statystyczna)
Jeśli musisz złożyć deklarację Intrastat, przygotuj znacznie więcej danych statystycznych. Dane do przygotowania dla każdej pozycji:
- Okres odniesienia: miesiąc i rok.
- Kierunek przepływu: przywóz (wejście do Francji) albo wywóz (wyjście z Francji).
- Państwo członkowskie partnera: kraj przeznaczenia (wywóz) albo kraj wysyłki (przy przywozie).
- Kod towaru według Nomenklatury Scalonej (CN8): 8 cyfr (na przykład 85171200).
- Masę netto: wagę towaru w kg bez opakowania, bez miejsc po przecinku.
- Jednostki uzupełniające, jeśli wymaga ich kod CN8 (litry, metry kwadratowe, sztuki).
- Wartość statystyczną towaru, obok wartości podatkowej.
- Rodzaj transakcji: kod dwucyfrowy (11 = sprzedaż, 21 = zwrot itd.).
- Francuski departament wysyłki (wywóz) albo przeznaczenia (przywóz).
- Kraj pochodzenia, czyli miejsce faktycznej produkcji towaru, przy przywozie i przy wywozie.
- Kod procedury Intrastat, który określa kategorię przepływu.
- Przy wywozie w procedurach 21 i 29: numer VAT klienta (albo przy przemieszczeniu zapasów Twój własny) w kraju przeznaczenia.
Kody procedur Intrastat przy wywozie (towary wychodzące z Francji):
| Kod procedury | Rodzaj wywozu |
|---|---|
| 21 | Zwolniona dostawa (sprzedaż B2B) i opodatkowane przemieszczenie zapasów |
| 29 | Pozostałe wywozy (na przykład uszlachetnianie, usługi przerobu, niektóre zwroty) |
Kody procedur Intrastat przy przywozie (towary wchodzące do Francji):
| Kod procedury | Rodzaj przywozu |
|---|---|
| 11 | Wewnątrzwspólnotowe nabycie opodatkowane we Francji (zakup B2B) |
| 19 | Pozostałe przywozy (na przykład zwroty, uszlachetnianie) |
Rodzaj transportu:
| Kod | Rodzaj transportu |
|---|---|
| 1 | Transport morski |
| 2 | Transport kolejowy |
| 3 | Transport drogowy (ciężarówka) |
| 4 | Transport lotniczy |
| 5 | Przesyłki pocztowe |
| 7 | Stałe instalacje przesyłowe |
| 8 | Żegluga śródlądowa |
| 9 | Napęd własny |
Jak skorygować informację podsumowującą lub Intrastat?
Przypadek 1: faktury korygujące i zwroty handlowe
Gdy wystawiasz klientowi fakturę korygującą, w informacji podsumowującej musisz „anulować” lub zmniejszyć pierwotną sprzedaż: składasz pozycję korygującą za miesiąc korekty w procedurze 25 (korekta handlowa, zmniejszenie wartości), z kwotą netto korekty i numerem VAT klienta. W deklaracji CA3 (miesięcznej deklaracji VAT) odejmij tę kwotę od wiersza dostaw wewnątrzwspólnotowych (wiersz F2).
Przypadek 2: fizyczny zwrot towaru (bez wymiany)
Klient z innego państwa członkowskiego odsyła Ci towar (z UE do Francji): jeśli składasz deklarację Intrastat, wykazujesz ten przywóz w procedurze 19, rodzaj transakcji 21 (zwrot). Ty odsyłasz towar dostawcy (z Francji do UE): deklarujesz wywóz w procedurze 29, rodzaj transakcji 21. Jeśli towar wyjeżdża i wraca w tym samym miesiącu, takiego obrotu nie wykazujesz w Intrastacie.
Przypadek 3: powrót zapasów (Amazon i logistyka)
Jeśli wysłałeś zapasy w procedurze call-off stock (procedura 20), a wracają do Francji w ciągu 12 miesięcy bez pobrania przez klienta, dodajesz w informacji podsumowującej pozycję w procedurze 10, która koryguje pierwotne przemieszczenie. We wszystkich innych przypadkach (zwykłe przemieszczenie zapasów w procedurze 21 albo powrót po ponad 12 miesiącach) powrót to nowe przemieszczenie zapasów: deklarujesz je w kraju wysyłki, a we Francji traktuje się je jak wewnątrzwspólnotowe nabycie (przywóz w Intrastacie w procedurze 11, jeśli jesteś w próbie). Procedura 25 służy wyłącznie do korekt handlowych (faktury korygujące, rabaty), nigdy do ruchów zapasów.
Kary za brak deklaracji, błąd lub spóźnienie
Kary za informację podsumowującą określa art. 1788 A francuskiej ordynacji podatkowej (Code général des impôts, CGI):
- 750 € za każdą niezłożoną lub spóźnioną deklarację;
- 1 500 €, jeśli nie uregulujesz sytuacji w ciągu 30 dni od wezwania;
- 15 € za każde pominięcie lub błąd w deklaracji (maksymalnie 1 500 € na deklarację).
Za Intrastat (EMEBI) grożą kary administracyjne: od 75 do 150 € za każdy miesiąc bez odpowiedzi i do 2 250 € przy ponownym naruszeniu w ciągu 3 lat.
Jak zautomatyzować francuską informację podsumowującą i Intrastat?
Jeśli wystawiasz więcej niż 10 do 20 faktur miesięcznie, ręczne wprowadzanie danych do systemu jest ryzykowne, bo literówka w numerze VAT albo w kodzie CN8 zdarza się szybko i trudno ją potem wyłapać. Tabelę progów w pozostałych krajach znajdziesz w przewodniku progi Intrastat w UE. Jak się zorganizować:
- ERP i fakturowanie: skonfiguruj eksport do pliku XML w formacie francuskiego urzędu celnego (schemat XSD opublikowany na douane.gouv.fr); DEBWEB2 przyjmuje import plików.
- Mapowanie kodów CN8: każdy produkt w katalogu powinien mieć kod celny (HS Code) i masę netto.
- Outsourcing: wiele zagranicznych firm powierza tę pracę wyspecjalizowanemu usługodawcy, który porządkuje dane, weryfikuje numery VAT przez API VIES i składa deklaracje w ich imieniu.
Najprostszy sposób na uniknięcie błędów to powierzenie deklaracji przedstawicielowi podatkowemu we Francji. Jeśli dopiero zaczynasz, sprawdź, jak uzyskać francuski numer VAT.
Zobacz także: dane ATVAI francuskiego urzędu celnego · VAT w transporcie międzynarodowym
Często zadawane pytania
Czym różni się informacja podsumowująca od deklaracji CA3?
CA3 to Twoja ogólna deklaracja VAT we Francji (w niej płacisz podatek). Informacja podsumowująca to szczegółowe zestawienie sprzedaży wewnątrzunijnej, klient po kliencie. Uwaga: suma wykazana jako dostawy wewnątrzwspólnotowe w CA3 (wiersz F2) musi zgadzać się z sumą z informacji podsumowującej, inaczej spodziewaj się pytań z urzędu skarbowego (SIE).
Kiedy powstaje obowiązek złożenia deklaracji Intrastat we Francji?
Obowiązek powstaje dopiero po otrzymaniu pisma (lettre-avis) z francuskiej administracji celnej, od miesiąca w nim wskazanego. Sam poziom obrotów go nie uruchamia: firmy poniżej 460 000 € przepływów rocznie w ogóle nie trafiają do próby. Informacja podsumowująca dotyczy Cię natomiast od pierwszego euro.
Czy trzeba składać „zerową” informację podsumowującą?
Żaden oficjalny przepis tego nie wymaga: informację podsumowującą składasz za miesiące, w których wykonałeś operacje podlegające wykazaniu. Inaczej jest z Intrastatem: jeśli jesteś w próbie, odpowiedź zerowa jest obowiązkowa (opcja „mois sans réponse statistique” w DEBWEB2). Jeśli nie jesteś w próbie, nie wysyłasz urzędowi celnemu żadnej odpowiedzi.
Czy informacja podsumowująca obejmuje usługi?
Nie. Francuska ERTVA dotyczy wyłącznie towarów. Usługi świadczone na rzecz firm z innych państw członkowskich wykazujesz w DES (europejskiej deklaracji usług), osobnej deklaracji składanej we własnym serwisie online na douane.gouv.fr. Jeśli sprzedajesz i towary, i usługi, prowadzisz obie deklaracje równolegle: informację podsumowującą dla towarów i DES dla usług.
Kraje, których to dotyczy