Czym jest kabotaż w Norwegii?
Kabotaż w Norwegii to przewóz wykonywany przez przewoźnika mającego siedzibę w innym państwie, pomiędzy dwoma miejscami znajdującymi się na terytorium Norwegii.
Przykładowo, polska firma transportowa dostarcza ładunek z Polski do Norwegii, a następnie po jego rozładunku przyjmuje kolejne zlecenie na przewóz z Oslo do Bergen. Ten drugi przewóz jest kabotażem, ponieważ odbywa się w całości na terenie Norwegii i jest wykonywany przez zagranicznego przewoźnika.
Takie rozumienie kabotażu stosuje również norweski urząd drogowy Statens vegvesen.
Kabotaż a transport międzynarodowy
Kluczowe znaczenie ma miejsce rozpoczęcia i zakończenia przewozu.
Polska → Norwegia to transport międzynarodowy, nawet jeśli wykonuje go polski przewoźnik.
Natomiast Oslo → Bergen, wykonane przez polską firmę transportową, to krajowy przewóz na terenie Norwegii, czyli kabotaż.
To rozróżnienie jest istotne nie tylko z punktu widzenia przepisów dotyczących transportu i limitów kabotażu, ale również przy ustalaniu obowiązków związanych z norweskim VAT, czyli MVA.
W dalszej części artykułu wyjaśniamy zasady wykonywania kabotażu towarów w Norwegii, w tym limit przewozów w okresie 7 dni, a także zasady opodatkowania i rejestracji do MVA.
Kabotaż towarów – zasada 3 przewozów w 7 dni
W przypadku przewozów towarowych przewoźnik posiadający wspólnotową licencję wydaną w innym państwie EOG może wykonać w Norwegii:
maksymalnie 3 przewozy kabotażowe tym samym pojazdem w ciągu 7 dni.
Okres 7 dni liczony jest od momentu rozładunku międzynarodowego ładunku w Norwegii.
Po wykorzystaniu tego okresu pojazd musi opuścić Norwegię. Nowe przewozy kabotażowe tym samym pojazdem mogą rozpocząć się dopiero po upływie 4 dni cooling-off. W tym czasie pojazd może wykonywać transport międzynarodowy do lub z Norwegii.
Kabotaż musi być również odpowiednio udokumentowany. Przewoźnik powinien być w stanie wykazać zarówno wykonanie przewozu międzynarodowego, który poprzedza kabotaż, jak i poszczególne przewozy kabotażowe.
Ważne: limit transportowy i próg VAT to dwie różne rzeczy
Limit 3 przewozów w 7 dni jest ograniczeniem wynikającym z przepisów transportowych.
Limit 50 000 NOK w ciągu 12 miesięcy dotyczy natomiast rejestracji w norweskim rejestrze VAT.
Nie należy ich ze sobą utożsamiać.
Przewoźnik może więc spełniać warunki do wykonania kabotażu na podstawie przepisów transportowych, a jednocześnie mieć odrębne obowiązki wynikające z norweskich przepisów VAT.
Kabotaż pasażerski – limity 20 i 30 dni
Dla okazjonalnych, nieregularnych przewozów pasażerskich obowiązują inne ograniczenia.
Kabotaż pasażerski w Norwegii może być wykonywany:
- maksymalnie przez 20 kolejnych dni,
- maksymalnie przez 30 dni łącznie w roku kalendarzowym.
Okres kabotażu rozpoczyna się w dniu wykonania pierwszego przewozu kabotażowego w Norwegii i kończy, gdy autobus fizycznie opuszcza Norwegię.
Dla regularnych usług autobusowych obowiązują odrębne zasady. Kabotaż jest w takim przypadku ograniczony do krajowych odcinków będących częścią międzynarodowej trasy.
Jaki VAT obowiązuje przy kabotażu w Norwegii?
Norweski podatek VAT nosi nazwę MVA – merverdiavgift.
Dla transportu kabotażowego zastosowanie mają właściwe dla rodzaju usługi norweskie zasady MVA.
Transport towarów
Dla transportu towarów obowiązuje standardowa stawka:
25% MVA
Skatteetaten wskazuje wprost, że po rejestracji w VAT Register sprzedaż usług transportu towarów podlega stawce 25%.
Transport pasażerski
Dla transportu pasażerskiego stosowana jest stawka:
12% MVA.
Dlatego przy analizie kabotażu warto najpierw ustalić, czy chodzi o przewóz towarów, czy osób.
Kiedy firma transportowa lub inna firma musi zarejestrować się do MVA?
Jeżeli zagraniczna firma, w tym firma transportowa, wykonuje w Norwegii sprzedaż lub usługi podlegające norweskiemu VAT (MVA), może powstać obowiązek rejestracji w Norwegian VAT Register.
Podstawowy próg rejestracji wynosi:
50 000 NOK obrotu podlegającego VAT w okresie 12 miesięcy.
Próg dotyczy sprzedaży podlegającej VAT i jest liczony w ruchomym okresie 12 miesięcy, a nie według roku kalendarzowego.
Przykładowy okres może więc obejmować:
luty 2026 → styczeń 2027
albo:
sierpień 2026 → lipiec 2027.
W przypadku firmy transportowej do obrotu podlegającego MVA mogą zaliczać się m.in. usługi transportowe wykonywane na terytorium Norwegii, w tym kabotaż, jeżeli podlegają one norweskiemu VAT.
Co po przekroczeniu 50 000 NOK?
Po przekroczeniu progu przedsiębiorstwo powinno zarejestrować się w Norwegian VAT Register.
Przed rejestracją nie można doliczać norweskiego VAT do faktur. Skatteetaten wskazuje również, że opóźniona rejestracja może powodować konieczność rozliczenia należnego VAT oraz naliczenie odsetek i dodatkowego podatku.
Dlatego firma transportowa lub inne przedsiębiorstwo wykonujące w Norwegii czynności podlegające MVA powinno na bieżąco monitorować obrót pod kątem przekroczenia progu 50 000 NOK.
Czy polska firma potrzebuje przedstawiciela podatkowego w Norwegii?
Nie.
Norweskie przepisy przewidują zasadę, zgodnie z którą zagraniczne przedsiębiorstwa bez siedziby lub miejsca prowadzenia działalności w Norwegii rejestrują się przez przedstawiciela.
Istnieje jednak wyjątek dla przedsiębiorstw z określonych państw EOG oraz Wielkiej Brytanii.
Polska znajduje się na tej liście.
Dlatego polska firma może zarejestrować się w norweskim VAT Register bez ustanawiania przedstawiciela podatkowego.
Jeżeli polska firma mimo wszystko zdecyduje się korzystać z przedstawiciela, nie będzie on objęty solidarną odpowiedzialnością za zapłatę VAT, która obowiązuje przy obowiązkowej reprezentacji.
Od kiedy obowiązuje wyjątek dla polskich firm?
Możliwość rejestracji bez przedstawiciela nie jest nowością wprowadzoną w 2026 roku.
Skatteetaten wskazuje, że przedsiębiorstwa mające siedzibę w odpowiednim państwie EOG mogą korzystać z tej możliwości od 1 stycznia 2017 r., jeżeli dane państwo spełnia warunki dotyczące wymiany informacji i dochodzenia należności VAT.
Zagraniczne przedsiębiorstwo z siedzibą w Polsce, innym państwie UE lub w Islandii może zarejestrować się do norweskiego VAT bez przedstawiciela podatkowego. Wyjątek obejmuje również Wielką Brytanię. Oznacza to, że przedstawiciel podatkowy nie jest obowiązkowy dla firm z: Austrii, Belgii, Bułgarii, Chorwacji, Cypru, Czech, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Irlandii, Islandii, Litwy, Luksemburga, Łotwy, Malty, Niderlandów, Niemiec, Polski, Portugalii, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Szwecji, Węgier, Włoch oraz Wielkiej Brytanii.
Transport Polska–Norwegia a kabotaż
Transport wykonywany bezpośrednio pomiędzy Polską a Norwegią nie jest sam w sobie kabotażem.
Przykład:
Katowice → Oslo
to transport międzynarodowy.
Natomiast:
Oslo → Bergen
wykonany przez tę samą polską firmę jest kabotażem.
Ma to znaczenie również dla VAT. Norweskie przepisy przewidują szczególne zasady dla transportu towarów bezpośrednio do lub z zagranicy. W określonych warunkach taki transport jest objęty stawką 0% MVA. Skatteetaten wskazuje m.in. na wymóg odpowiedniej umowy dotyczącej transportu oraz określone zasady fakturowania kosztu transportu.
Dlatego nie należy automatycznie stosować zasad dotyczących kabotażu do całego transportu międzynarodowego.
Dokumentacja kabotażu
Przy wykonywaniu kabotażu towarowego przewoźnik powinien posiadać dokumentację pozwalającą wykazać:
- poprzedzający przewóz międzynarodowy,
- rozładunek międzynarodowego ładunku w Norwegii,
- poszczególne przewozy kabotażowe,
- spełnienie limitu przewozów i terminów.
Statens vegvesen wskazuje, że dokumentacja powinna obejmować zarówno przewóz międzynarodowy, jak i każdy wykonany przewóz kabotażowy. Braki w dokumentacji mogą skutkować sankcjami.
Do dokumentów istotnych przy kontroli mogą należeć również dokumenty przewozowe dotyczące poszczególnych przewozów.
Kabotaż w Norwegii w 2026 r. – także inne obowiązki
MVA i przepisy dotyczące kabotażu to nie wszystkie obowiązki przewoźnika.
Od 1 lipca 2026 r. norweskie zasady dotyczące czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku obejmują również międzynarodowy lub kabotażowy transport drogowy towarów wykonywany pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita wraz z przyczepą lub naczepą przekracza 2,5 tony.
Przy planowaniu przewozów do Norwegii trzeba więc analizować osobno:
MVA → przepisy transportowe → czas pracy i odpoczynek kierowców → dokumentację.
Nie są to jednak zamienne obowiązki – spełnienie warunków dotyczących kabotażu nie oznacza automatycznie spełnienia wymogów podatkowych.
Podsumowanie kluczowych zagadnień kabotażu w Norwegii
Kabotaż w Norwegii wymaga jednoczesnego spojrzenia na przepisy transportowe i podatkowe.
Dla przewoźnika z Polski najważniejsze są cztery liczby:
3 przewozy / 7 dni → kabotaż towarowy
4 dni → cooling-off
20 dni / 30 dni → kabotaż pasażerski
50 000 NOK / 12 miesięcy → podstawowy próg rejestracji MVA
Dopiero po rozdzieleniu tych zasad można prawidłowo ustalić obowiązki konkretnego przewoźnika.
Często zadawane pytania
Czy kabotaż w Norwegii podlega VAT?
Usługi transportowe wykonywane w Norwegii, kwalifikujące się jako kabotaż, podlegają norweskim zasadom MVA. Obowiązek rejestracji w VAT Register zależy jednak m.in. od wysokości opodatkowanego obrotu.
Ile wynosi VAT na kabotaż towarów w Norwegii?
Standardowa stawka MVA dla transportu towarów wynosi 25%.
Ile wynosi VAT na kabotaż pasażerski?
Dla transportu pasażerskiego obowiązuje stawka 12% MVA.
Jaki jest próg rejestracji VAT w Norwegii?
Podstawowy próg wynosi 50 000 NOK opodatkowanego obrotu w okresie 12 miesięcy.
Kraje, których to dotyczy